fbpx
Skip to main content
Dorćol

POSEBNO MESTO U SRCU BEOGRAĐANA: Znate li kako je Dorćol nastao i zašto nosi baš ovakav naziv?

Foto: Profimedia
Mesto koje je bilo svedok bogate istorije naše presotnice, kao jedno od najstarijih delova opštine Stari grad – Dorćol.

Iako ima posebno mesto u srcu Beograđana, ali i onih koji se tako osete, malo ko zna zašto se ovaj deo grada zove baš ovako.

BAZEN ISPRED POŠTE U TAKOVSKOJ I SKOKOVI ZA 10 LITARA RAKIJE: Kako su nekad izgledala leta u Beogradu (FOTO)

BAZEN ISPRED POŠTE U TAKOVSKOJ I SKOKOVI ZA 10 LITARA RAKIJE: Kako su nekad izgledala leta u Beogradu (FOTO)

VESIĆ SAOPŠTIO SJAJNU VEST: Zaplenjenu sliku "Stražar" Paje Jovanovića će moći svi da vide, evo kada i gde!

VESIĆ SAOPŠTIO SJAJNU VEST: Zaplenjenu sliku "Stražar" Paje Jovanovića će moći svi da vide, evo kada i gde!

POTIČE IZ TURSKOG JEZIKA, A KORISTIMO JE U SVAKODNEVNOM RAZGOVORU: Da li znate šta zapravo znači reč "burazer"?

POTIČE IZ TURSKOG JEZIKA, A KORISTIMO JE U SVAKODNEVNOM RAZGOVORU: Da li znate šta zapravo znači reč "burazer"?

Dorćol danas zauzima prostor između Beogradske tvrđave, Studentskog trga, Bulevara Despota Stefana Lazarevića i reke Dunav, te se “grana” na gornji i donji. Ipak, stari Beograđani uglavnom za Dorćol priznaju samo donji, onaj “iskonski”, a njemu pripada deo između ulice Cara Dušana i Dunava.

Raskrsnica između ulica Kralja Petra, Cara Dušana i Dubrovačke je najstarija raskrsnica u ovom kvartu i samo njegovo srce.

Po njoj je zapravo Dorćol i dobio ime, jer je to raskrsnica četiri puta, tačnije na turskom “dörtyol” (Dort = četiri, jold = put). 

U vreme Turaka pomenuti trgovački putevi vodili su ka Istanbulu, Vidinu, Beču i Duborvniku, te se Doroćol razvijao kao centar trgovine u regionu. 

U srednjem veku Dorćol je bio centralni deo gradske varoši, a današnja Cara Dušana važila je za glavnu ulicu ili čaršiju, što je i ostala sve do druge polovine 19. veka. Sve najvažnije kuće u gradu nalazile su se baš tu.

Prve višespratnice su na Dorćolu nikle još davne 1717. Godina. Jedna od najpoznatijih bila je palata u Dušanovoj ulici. Reč je o višespratnici kneza Aleksandra Virtemberškog, vladara austrijske Kraljevine Srbije, koju su popularno zvali Pirinčana (iskvareno do prinčev han), a njeni delovi opstali su sve do sredine 19. veka.

Beograđanka
Foto: Profimedia

Turci nisu voleli sišespratnice, te su ih rušili i zidali kuće u balkanskom stilu – velikih konaka gde su živeli upravnici beogradske varoši i predstavnici vlasti i strani konzulati… 

Danas kao primer takve gradnje postoji Muzej Vuka i Dositeja – reprezentativna begovska kuća sa prostranim dvorištem. 

Na Dorćolu se nalazi najstarija beogradska kuća

Dorćol može da se pohvali kao mesto gde je sačuvana najstarija beogradska kuća – nalazi se u ulici Cara Dušana broj 10, a važi za spomenik kulture. Ova kuća nikla je za vreme austrijske vladavine, a građena je u baroknom stilu pod “palicom” pukovnika Nikole Doksata de Moraza. On je kasnije pogubljen podno zidina Kalemegdana, kako bi se prikrila tačna lokacija tajnih prolaza, podruma i laguma koji su navodno iz kuće vodili u tvrđavu. U kasnijim godinama prizemlje kuće uvek je služilo kao nekakva vrsta zanatske radnje.

Početkom 18. veka Austrijanci su osvojili Beograd, otpočevši pretvaranje turske kasabe u modernu varoš, i Dorćol je pretrpeo najviše izmena, premda je ostao ustoličen kao vrelo grada. Na ovu teritoriju naselile su se 333 nemačke porodice, unevši u život i poslovanje Dorćolaca sasvim novi duh.

Do perioda pre Drugog svetskog rata Dorćol je bio i ostao multinacionalna sredina, kada je rat uništio takvo okruženje, ali je ova četvrt utkala zanavek u sebe taj svetski duh, te su njegova vrata i dan danas otvorena za sve. 

Dorćol kakav danas poznajemo počeo je da niče u posleratnom periodu, kada su izgrađene funkcionalne, ogromne zgrade potrebne za veliki broj doseljenika. Sportski centar izgrađen je 1974. godine, postavši jezgro opštine i glavno sastajalište mladih.

 

Vremenska prognoza
Clear sky
0 Beograd