fbpx
Skip to main content
Crkva svetog Đorđa

Ova svetinja je mlađa sestra manastira Ravanica: Crkva svetog Đorđa u Ćupriji (FOTO)

Foto: Dušan Marić
Za vreme okupacije Srbije Turci su vrlo retko dozvoljavali izgradnju pravoslavnih svetinja a kad bi to i činili crkve su obično morale da budu građene na zabačenim i skrovitim mestima. Daleko od puteva i pogleda.

Posle Prvog i Drugog srpskog ustanka, kad su se Karađorđevi i Miloševi ustanici, uz pomoć Rusije izborili za autonomiju a Osmanlije dozvolile slobodno ispovedanje vere i izgradnju svetinja, Srbi su počeli da crkve i manastire grade na najlepšim mestima, obično u centru sela i gradova.

Tako je i Crkva svetog Đorđa podignuta na najlepšem mestu u Ćupriji, na blagom uzvišenju kraj Morave. Kao što Saborna crkva u Beogradu sa Kalamegdana stražari nad ušćem Save u Dunav, tako i svetinja u Ćupriji bdi nad ušćem Ravanice u Moravu.

Crkva svetog Đorđa
Foto: Dušan Marić

Crkva svetog Đorđa je ne samo jedna od nastarijih, možda i najstarija, već i jedna od najlepših građevina u Ćupriji. Smeštena u trouglu između Morave i Ravanice, predstavlja svojevrsni prelaz između modernih građevina, koje polako „pritiskaju“ i ovaj grad i priobalja Morave, sa jednim od najlepših šetališta u Srbiji. Ko krene da šeta lepo uređenom obalom reke i sluša žubor vode, put ga vodi pored crkve.

Svetinja je građevinski ali i duhovni most između civilizacije i prirode. Između višespratnih betonskih i staklenih kula koje pokazuju čovekovu pamet, ali i ljudsku moć i pohlepu i pitomih obala dvaju reka, okićenih moćnim raskošnim krošnjama i mirom stoletnih stabala, koje pokazuju suštinu čovekovog bitisanja. Zajedno sa manastirom Ravanicom i spomen-kompleksom na Ivankovcu crkva čini dušu Ćuprije. Stubove njene duhovnosti.

Svetinja je sagrađena 1834. godine. Dokumenti kažu da je „podignuta po naređenju Miloša Obrenovića“ ali pre će biti da su je podigli vernici, koji su želeli da u svom gradiću, tek oslobođenom od Turaka, imaju lepu crkvu u kojoj će moći moliti se bogu. I čuvati uspomenu na junake sa obližnjeg Ivankovca i iz drugih ljutih bojeva u kojima se narod srpski junački borio za slobodu. Protiv varvarskih islamskih hordi iz Male Azije.

Crkva svetog Đorđa
Foto: Dušan Marić

Građevina je jednobrodna bazilika, sa polukružnim ispustima, koji služe kao pevnice. Zidovi izgrađeni od klesanog kamena i nepečene cigle su masivni, u pojedinim delovima crkve dosežu i 120 centimetara debljine. Zanimljivo je da je oltarski svod niži u odnosu na osnovni crkveni svod.

Ikonostas u potpunosti od drveta. Pretpostavlja se da je izrađen ubrzo posle svetinje, najkasnije u četvrtoj deceniji devetnaestog veka. Ali je zato, sticajem okolnosti, Crkva svetog Đorđa iznutra oslikana tek 1984. godine, tačno vek i po posle izgradnje, po čemu je možda i rekorder među hrišćanskim svetinjama na Balkanu. Freske su u većini delo akademskog slikara profesora Dragomira Jašovića, koji je oslikao i brojne druge pravoslavne svetinje u Srbiji i BiH.

Pre nekoliko godina na crkvi je zamenjen krov i obnovljena fasada.

Crkva svetog Đorđa
Foto: Dušan Marić

U crkvi je službovalo na desetine sveštenika, ali je najdublji trag ostavio protojerej Tomislav Đorđević, kojeg meštani Ćuprije poznaju jednostavno kao popa Tomu. Osim lepog sećanja vernika, iza omiljenog sveštenika je ostala i njegova zbirka pripovedaka „Gde duša, tu i reč“.

U ovoj crkvi se 1849. godine poznati srpski naučnik Josif Pančić venčao sa Ljudmilom, kćerkom barona Kordona. U to vreme Pančić je radio u Jagodini, posećivao Ćupriju i tu upoznao svoju životnu izabranicu.

Pročitajte i:

+ Pošalji komentar 0 Pogledaj sve komentare

SD društvo

SD kosovo

SD info

SD hronika

SD svet

SD sirija

SD naoružanje

SD region

SD vojvodina

SD srpska istorija

SD beograd

Vremenska prognoza
Umerena kiša
4 Beograd