fbpx
Skip to main content
Manastir Krupa

POZDRAV IZ MANASTIRA KRUPA NA VRBASU: Svetinju iz 13. veka rušili Turci, Austrougari i Hrvati

Foto: Dušan Marić
Manastir Krupa na Vrbasu nalazi se u istoimenom mestu, na dvadesetom kilometru od Banjaluke prema Mrkonjić Gradu i Jajcu. Sagrađen je na uzvišenju koje se „ugnezdilo“ u troglu koji prave reka Vrbas i rečica Krupa.

Manastirska crkva posvećena Svetom Iliji, u narodu poznata kao Ilinka, podignuta je na temeljima srednjovekovnog manastira, o čijoj prošlosti se zna vrlo malo, zato što su pisani tragovi uništeni u vreme kada je BiH bila okupirana od Turaka.

Na osnovu dostupnih izvora, smatra se da je manastir podignut u poslednjim decenijama 13. veka. U srednjem veku manastir je služio kao crkva za potrebe plemstva i vojske iz grada Grebena, koji se nalazio više manastira, na steni koja se nadvila nad kanjon Vrbasa.

Manastir Krupa
Manastir Krupa
Foto: Dušan Marić

Iz istorije manastira poznato je da su se u 14. i 15. veku o monaškoj zajednici brinule vlastelinske porodice Hrvatinić i Vojsalić, koje su u to vreme bile feudalni gospodari ovih krajeva.

Nakon što su 1528. godine okupirali Jajačku banovinu varvari iz Turske su porušili manastir u dolini Vrbasa, pa su u sledeća tri i po veka vernici službu obavljali u crkvi brvnari.

U izveštaju anonimnog austrijskog špijuna, koji je od 1718. do 1739. putovao po BiH zapisano je da se „uz istoimeni potok i selo Krupu nalazi veliki zapusteli pravoslavni manastir“.

Kada su na mestu okupatora BiH Turke zamenili Austrougari, na inicijativu mitropolita sarajevskog Save Kosanovića, počeli su radovi na obnovi manastira u kanjonu Vrbasa. Radovi su završeni 1889. godine, kada je podignut zvonik.

Manastir Krupa
Manastir Krupa
Foto: Dušan Marić

Samo tri decenije kasnije, 1914. godine, na početku Prvog svetskog rata, austrougarske vlasti su manastir spalile a njegove zidine porušile. Još dva puta manastir je rušen i obavljan. Drugi put srušili su ga Hrvati 1941. a 1969. godine oštetio ga je razorni zemljotres.

Monasi iz Krupe na Vrbasu su sagradili manastir Krupa u Dalmaciji.

U manastiru se čuvaju čestice moštiju Svete Matrone Moskovske, a veliku pažnju vernika privlače i srednjovekovni stećci koji se nalaze u južnom delu crkvene porte.

SD društvo

SD kosovo

SD info

SD izbori 2020

SD hronika

SD svet

SD sirija

SD naoružanje

SD region

SD vojvodina

SD srpska istorija

SD beograd

Vremenska prognoza
Mestimično oblačno
10 Beograd