fbpx
Skip to main content
hram Svetog Save

Kako je izgledao Savin životni put: Od princa do prosvetitelja, arhiepiskopa i sveca!

Foto: Profimedia
Danas obeležavamo Savindan, praznik posvećen ocu srpske duhovnosti, kulture, osnivaču srpske crkve i prosvetitelju Svetom Savi.

Ovaj dan obeležava se i kao školska slava širom naše zemlje, kao i u Republici Srpskoj.

DA LI ZNATE ZAŠTO ZVONA NA HRIŠĆANSKIM CRKVAMA ZVONE U PODNE? Za sve je zaslužan Beograd i događaj iz 1456. godine

DA LI ZNATE ZAŠTO ZVONA NA HRIŠĆANSKIM CRKVAMA ZVONE U PODNE? Za sve je zaslužan Beograd i događaj iz 1456. godine

KAKO SU MOŠTI KRALJA MILUTINA ZAVRŠILE U SOFIJI? Dok Bugari veličaju i slave, Srbi su potpuno zaboravili svog vladara

KAKO SU MOŠTI KRALJA MILUTINA ZAVRŠILE U SOFIJI? Dok Bugari veličaju i slave, Srbi su potpuno zaboravili svog vladara

DA NE PROPADNE RODNO TLO SLAVNOG SRPSKOG VOJSKOVOĐE: Stepinu kuću čeka rekonstrukcija!

DA NE PROPADNE RODNO TLO SLAVNOG SRPSKOG VOJSKOVOĐE: Stepinu kuću čeka rekonstrukcija!

"Presto ga je ček`o, on ga nije hteo, on je nešto više duhom zavoleo, odazvo se daljnjom leleku i vrisku, pa je zagrlio budućnost srbinsku." Ovo su prvi redovi pesme o Svetom Savi potekli iz pera J. J. Zmaja, iako kratki, pisani na narodnom jeziku, veoma dobro se razumeju. 

Rastko Nemanjić (Sveti Sava) rođen oko 1175. u prestonom gradu Rasu kao treći i najmlađi sin gospođe Ane i velikog župana svih srpskih i pomorskih zemalja Stefana Nemanje, dočekan je kao dar od Boga, roditeljima koji su već bili na pragu starosti.
Spisi stari kažu da je bio prijatan, ali neustrašiv; neobično lep, a vrlo skroman; veoma aktivan, ali staložen; društven, a ipak usamljen. Umeo je da živi otmeno u oba sveta, te su se mnogi na njega ugedali.

Dok su se kroz istoriju mnogi najrođeniji svađali oko prestola, na našem dvoru u staroj Raškoj odigralo se nešto neobično. Princ se odrekao prestola. Jedina želja mu je bila da dušu osveši Božjom istinom i voljom i da samo Njemu služi.

S obzirom na to da nije mogao da računa na roditeljski blagoslov, odlučio je, baš kada su roditelji rešili da ga žene, da pobegne s monasima na Svetu goru i zamonašio se u ruskom manastiru Svetog Pantelejmona, gde je dobio ime Sava. Kasnije je sa ocem podigao manasti Hilandar, prvi i jedini srpski manastir na Svetoj gori.

Sveta Gora
Sveta Gora
Foto: Profimedia

U Srbiju se vratio 1208. godine kako bi izmirio braću. Došao je u Srbiju sa moštima Simeona i nad očevim telom u Studenici, pomirio Stefana i Vukana.

Bavio se prosvetiteljskim radom prenoseći osnovne verske i svetovne pouke.

Tokom ovog boravka u Studeničkoj isposnici, Sava je napisao delo koje oslikava život njegovog oca, “Žitije svetog Simeona”, dragoceno delo srpske srednjovekovne književnosti kao i “Studenički tipik“ kojim je propisao uređenje i organizaciju manastirske uprave, molitve, ishrane i posta a koji se smatra “prvim ustavom Srpske pravoslavne crkve“.

Svoju najznačajniju misiju, Sava je obavio 1219. godine u Nikeji kada je izdejstvovao autokefalnost srpske pravoslavne crkve kod nikejskog despota Teodora Laskarisa i patrijarha Manojla Sarantena. Kada se vratio u Srbiju, odredio je Žiču kao središte nove Srpske arhiepiskopije, a njegovi tipici poslužili su kao putokaz u ponašanju monaštva. Imenovan je za prvog srpskog arhiepiskopa.

Sveti Sava
Foto: Profimedia

Sveti Sava je dva puta išao na hodočašća na kojima je obilazio Palestinu, Jordan, Vitlajem… Pri povratku sa drugog hodočašća, 1236. godine, smrt ga je sačekala u Trnovu u Bugarskoj, a kralj Vladislav je preneo njegovo telo u manastir Mileševu.

Mnogo godina kasnije, krajem 16. veka, kada su Osmanlije zavladale ovim prostorima, u želji da povredi i zastraši srpski narod i zbog sopstvenog straha od uticaja koji je Sava imao i nakon smrti, surovi Sinan paša, je preneo njegove mošti u Beograd i spalio ih. Smatra se da je ruka svetog Sava tada spašena i da se čuva u manastiru Mileševa.

Mnogo godina nakon tog događaja, 1775. Sava je proglašen za sveca, a od 1823. godine, po naredbi kneza Miloša Obrenovića pa sve do danas, sveti Sava se slavi kao školska slava 27. januara. Tada sve škole pripreme priredbe i uz Svetosavsku himnu odaju počast velikom svetitelju, književniku i zakaonodavcu.

Hram Svetog Save
Hram Svetog Save
Foto: Profimedia

U čast svetitelja, na mestu gde su spaljene njegove mošti, na Vračaru, podignut je veliki hram svetog Save, jedno od najvećih pravoslavnih svetilišta na planeti-

Biografija

  • oko 1175. godine rođen kao Rastko, treći sin velikog srpskog župana Nemanje
  • 1192. beži na Svetu Goru, zamonašio se i doneo monaško ime Sava
  • 1198. od vizantijskog cara dobija dozvolu da obnovi Hilandar
  • 1203. rukopoložen u čin arhimandrita
  • 1219. u Nikeji rukopoložen za arhiepiskopa autonomne i autokefalne Srpske crkve
  • 1229. prvi put obišao svetinje Svete zemlje
  • 1234/5. krenuo na drugo putovanje na Istok
  • 1236. na povratku sa hodočašća umire u Trnovu u Bugarskoj
  • između 1237. i 1241. njegove mošti prenesene u Mileševu
  • 1594. Turci spaljuju njegove mošti na Vračaru u Beogradu

SD srpska istorija

SD kosovo

SD info

SD izbori 2020

SD hronika

SD svet

SD sirija

SD naoružanje

SD region

SD vojvodina

SD beograd

SD društvo

Vremenska prognoza
Clear sky
-1 Beograd