Skip to main content
Vladimir Putin

OVO SU BILE GRANICE RUSIJE PRE OSNIVANJA SSSR: Šta je sve Ukrajina dobila na račun Rusije? Putin se ne miri s tim!

Foto: Profimedia
Istorijske mape otkrivaju mnogo toga

Prva ruska država nastala je još u devetom veku i obuhvatala je delove današnje zapadne Rusije, severne i severoistočne Ukrajine sa Kijevom, istočne Belorusije, a osnovana je 862. godine.

SKANDAL NA GRČKOJ NACIONALNOJ TELEVIZIJI: Pokazali gledaocima kako da UKRADU gorivo!

SKANDAL NA GRČKOJ NACIONALNOJ TELEVIZIJI: Pokazali gledaocima kako da UKRADU gorivo!

KIJEV BESAN! Još jedna država pored Rusije priznala nezavisnost DNR-a i LNR-a!

KIJEV BESAN! Još jedna država pored Rusije priznala nezavisnost DNR-a i LNR-a!

"TREĆINA UKRAJINSKIH VOJNIKA SE PREDALO" Ruska strana iznela šokantne tvrdnje - Kijev gubi Lisičansk?

"TREĆINA UKRAJINSKIH VOJNIKA SE PREDALO" Ruska strana iznela šokantne tvrdnje - Kijev gubi Lisičansk?

Ovo je godina kada je, prema Prvoj hronici iz 12. veka, varjaški (vikinški) kralj Rjurik pozvan da vlada Rusijom.

Prema Prvoj hronici, 862. godine Rjurik i njegova braća pozvani su od plemena Čuda, Ilmenskih Slovena, Kriviča i Vesa da vladaju Rusima iz sedišta te prve ruske države - Velikog Novgoroda.

Ukrajinska vojska
Ukrajinska vojska
Foto: Profimedia

Od tog vremena, do perioda kada je osnovan SSSR, 20. decembra 1922. godine, mnogi vladari, kneževi, carevi i vođe vladali su Rusijom. Najpre u okviru feudalističkog i monarhističkog uređenja, a kasnije i republikanskog od 3. marta 1917. godine (abdikacija velikog vojvode Mihaila Aleksandroviča, pre kog je abdicirao car Nikolaj II Romanov) i jačanja boljševičkog uticaja od Oktobarske revolucije 25. oktobra 1917. godine.

Rusija uoči formiranja SSSR-a
Rusija uoči formiranja SSSR-a
Foto: Russia Beyond/Printscreen

Mapa: Rusija u trenutku formiranja SSSR-a - veliki delovi centralne i istočne Ukrajine sa Krimom, Jermenija, Azerbejdžan, Gruzija, Pridnjestrovlje i istočna Belorusija pod kontrolom Rusije - Ruske republike. Mapa je preuzeta sa sajta Russia Beyond.

Pred kraj Prvog svetskog rata, usledio je buran period građanskog rata u Rusiji između boljševika i belogardejaca (koji su branili monarhiju i cara). Unutrašnji sukob je trajao od 1917. do 1923. godine i završen je osnivanjem nove države Saveza Sovjetskih Socijalističkih Republika godinu dana pre završetka krvavog bratoubilačkog rata - tačnije 20. decembra 1922. godine.

Ukrajina
Ukrajina
Foto: Profimedia

Tokom ogromnog perioda ruske istorije, sasvim je logično da su se i njene granice stalno menjale.

Ako bismo ušli u analizu ruskih granica od osnivanja prve ruske države, trebalo bi nam mnogo vremena da sve objasnimo, pa ćemo se zato fokusirati na granice koje su posebno sada predmet brojnih rasprava, a tiču se perioda neposredno pre osnivanja Sovjetskog Saveza 1922. godine i odnose se na tri danas goruće regije na granicama ogromnog ruskog prostranstva ili ruske sfere uticaja - Ukrajinu, Belorusiju i Zakavkazje.

Ukrajina
Ukrajina
Foto: Profimedia
Rusija

U okviru ruskih granica uoči osnivanja SSSR-a bile su današnje Rusija; istočna Belorusija; istočna, južna, severna i centralna Ukrajina kao i Krim; Gruzija; Azerbejdžan; Tadžikistan; Uzbekistan; Turkmenistan; Kirgistan; Kazahstan; dok je Republika Tanu Tuva proglasila nezavisnost (1921) sledeći primer Finske (1917) i Jermenije (1918) koje su takođe proglasile nezavisnost i odvajanje od Ruske republike (3.mart 1917. - 30. decembar 1922.), dok su Besarabiju (Moldaviju) osvojile rumunske trupe 1918. godine.

Međutim, treba podsetiti, da su u okviru ruskih granica u trenutku kada se dogodila Oktobarska revolucija 1917. godine još uvek bile i današnja istočna Poljska, cela Belorusija, kao sve tri baltičke države Litvanija, Letonija i Estonija, dok je današnja Kalinjingradska oblast - ruska eksklava, pripadala Nemačkom carstvu (nekada Pruskoj), a današnji Kalinjingrad se tada zvao Keningzberg.

Vladimir Putin
Vladimir Putin
Foto: Profimedia
Ukrajina

Neposredno pre osnivanja SSSR-a samo zapadni deo Ukrajine nije bio pod kontrolom Ruske republike, ali je severozapadni deo bio pod kontrolom Ruske Imperije. Čitava obala Crnog mora, uključujući poluostrvo Krim, današnja Transnistrija (Pridnjestrovlje u Moldaviji), grad Kijev bili su pod teritorijalnom kontrolom Rusije, dok je Besarabija (Moldavija) bila pod kontrolom Ruske Imperije do 1918. godine, kada su je osvojile rumunske trupe i kada je pala pod kontrolu Rumunije.

Posle Prvog svetskog rata, sukob u Ukrajini je nastavljen do 1921. godine kada je najveći deo današnje Ukrajine preuzeo Sovjetski Savez. Galicija i zapadna Volinija su se našle u Poljskoj. Bukovinu je pripojila Rumunija, a Čehoslovačka je 1919. godine pripojila Rusinsku Krajinu, koja je organizovana kao posebna autonomna oblast (1919-1938), pod nazivom - Potkarpatska Rusija.

Azovstalj, Marijupolj, Ukrajina
Azovstalj, Marijupolj, Ukrajina
Foto: Profimedia

Dakle, jedine teritorije koje nisu bile pod kontrolom Ruske republike uoči osnivanja SSSR-a bile su današnje Volinska, Lavovska i Ivano-Frankovska oblast, ali su zato bile podeljene između Poljske, Rumunije, Čehoslovačke.

Krim i istočni delovi Ukrajine bili su u kontinuitetu prelaska iz monarhilje u republiku i komunističku državu pod ruskom sferom uticaja i njenom kontrolom.

Belorusija

Tokom perioda Ruskog carstva i Imperije, Belorusija je cela bila pod kontrolom Rusije.

Rusko carstvo - istočna Belorusija, istočna Ukrajina, Kavkaz
Rusko carstvo - istočna Belorusija, istočna Ukrajina, Kavkaz
Foto: Shutterstock

Potpisivanjem Brest-Litovskog ugovora sa Nemačkom i njenim saveznicima pod nemačkim uslovima
Rusija se odrekla svih teritorijalnih pretenzija na Poljsku, Letoniju, Estoniju i deo Belorusije (zapadnu Belorusiju), a potom je i priznala nezavisnost Ukrajine i povukla svoje trupe iz Finske. Proglašena je i demobilizacija.

Dakle, istočni deo Belorusije je ostao u Ruskoj republici, odnosno SSSR-u, dok je zapadna Belorusija, shodno mirovnom ugovoru iz Rige, bila uključena u sastav Poljske.

belorusija
belorusija
Foto: Profimedia
Ruski Kavkaz

Rusko prisustvo na Kavkazu ne treba da čudi i nije ništa novo. Rusija prvi put na Kavkaz "izbija" u vreme vladavine cara Aleksandra I i to tokom Rusko-turskih ratova 1806-1812. godine, kada su postepenim širenjem čak i manji delovi današnjeg Irana i Turske bili pod ruskom kontrolom, sve dok Jermenija nije proglasila nezavisnost 1918. godine i izašla iz sastava ruske države. Dakle, tadašnja Rusija je zahvatala teritorije današnjih država: Gruzija, Azerbejdžan, Jermenija kao i male delove severoistočne Turske i severnog Irana.

Vojska u Jermeniji
Vojska u Jermeniji
Foto: Profimedia
Šta je sve Ukrajina dobila na račun Rusije?

Ako sumiramo ono šta nam pokazuje mapa iz perioda početka 20-ih godina prošlog veka u kontekstu trenutne situacije u Ukrajini, možemo postaviti pitanje šta je sve Ukrajina dobila na račun Rusije. Dobila je ogromnu teritoriju - centalne, istočne delove Ukrajine, Kijev, čitavu obalu od rumunske granice, preko Odese, Nikolajeva, Hersona, Simferopolja i Sevastopolja na Krimu pa sve do Marijupolja, važne strateške luke na obali Azovskog mora.

Ukrajina je zahvaljujući Rusiji izašla u potpunosti na Crno more i kontrolisala je celu njegovu severnu akvatoriju i obalu, ako izuzmemo ruske pomorske vojne baze na Krimu oko čijih zakupa je Rusija imala sporazum sa Ukrajinom.

Vladimir Zelenski
Foto: Profimedia

Ako se vratimo na istorijske mape od osnivanja prve ruske države u devetom veku, Ukrajina je samo u periodu od 14. do početka 16. veka bila van ruske kontrole i van njenog teritorijalnog uticaja. Postala je prvi put "na duže staze" nezavisna država 1991. godine, mirnim raspadom SSSR-a.

Nakon smrti Josifa Staljina, 1953. godine, Nikita Hruščov je postao novi vođa Sovjetskog Saveza. Pošto je između 1938. i 1949. godine bio prvi sekretar Komunističke partije Ukrajinske SSR, Hruščov je bio upoznat sa stanjem u Republici. Po preuzimanju najviše vlasti, počeo je da naglašava prijateljstvo Ukrajinaca i Rusa. Godine 1954. je široko obeležavana 300. godišnjica Perejaslavskog sporazuma. Krim je 1954. birokratskom odlukom izdvojen iz Ruske SFSR i pripojen Ukrajinskoj SSR.

nikita
Nikitra Hruščov
Foto: Profimedia

Mnogi članovi sovjetskog rukovodstva su dolazili iz Ukrajine, a od njih je najpoznatiji Leonid Brežnjev. On je kasnije istisnuo Hruščova i postao je novi sovjetski vođa od 1964. do 1982. godine.

Stoga se postavlja pitanje da li je ruski predsednik Vladimir Putin u pravu kada kaže da je Krim ruski, i da li je davanjem nezavisnosti dvema ukrajinskim teritorijama Lugansku i Donjecku pogrešio i prekršio međunarodno pravo ili je s istorijskog aspekta imao puno pravo da to učini, s obzirom na istoriju ovih oblasti i etnički i jezički sastav stanovništva koje tamo živi, a koje je prema njegovim rečima bilo na udaru ukrajinskih vlasti od Evromajdana 2014. godine.

Više o dešavanjima u Ukrajini pročitajte OVDE.

BONUS VIDEO: Stravične scene: Iscureo gas u Jordanu - povređeno više od 100 osoba

 

Vremenska prognoza
Clear sky
31 Beograd